ඇමරිකාවේ විශාලතම විදුලි ජාලය, PJM Interconnection, දත්ත මධ්යස්ථානවල විශාල බල පරිභෝගය නිසා අලුත් විදුලි කේප්සිටි සැපයුම අඩුවීමේ අවදානමට මුහුණ දී ඇත. මේ අනුව, අනාගතයේ විදුලි අඩුවීමක් සිදුවුවහොත්, 50 MW හෝ ඊට වැඩි ධාරිතාව ඇති දත්ත මධ්යස්ථානවලට තාවකාලිකව විදුලිය කපා හරිනු ඇත.
ඇත්තේ මොනවාද? PJM විසින් නව විදුලි කේප්සිටි ලබා ගැනීමට පැවැත්වූ පසුගිය ඇලෝකේෂන් එක අඩු පිරිසක් පමණක් ලැබීමෙන්, ජාලයේ සැපයුම අඩු වීමේ අවදානම පවතින බව ප්රකාශ කර ඇත. ඒ අනුව, 2027 ජූනි මාසය සිට, 50 MW කට වැඩි බල පරිභෝගයක් කරන දත්ත මධ්යස්ථානවලට ‘ඩිමාන්ඩ් රිස්පොන්ස්’ (Demand Response) ක්රමයක් යොදා, අවශ්ය විට විදුලිය අඩු කරනු ලැබේ.
මෙය ඇයි වැදගත්? පර්යේෂණ අනුව, 2035 වන විට දත්ත මධ්යස්ථානවල විදුලි පරිභෝගය වර්තමානයේ වඩා 4 ගුණයක් වැඩි වනු ඇත. එම නිසා ජාල පරිපාලකයන්ට නව කේප්සිටි ඉතා වේගයෙන් අවශ්ය වේ. විදුලි අඩුවීමක් සිදු වුවහොත්, දත්ත මධ්යස්ථානවලට අධික පිරිවැය සහිත බ්යැක්අප් ජනරේටර් (ඩීසල්) භාවිතා කිරීමට සිදුවේ, එය පාරිසරික දූෂණයට හේතුවක් වේ.
මෙම නීතිය නිසා බොහෝ දත්ත මධ්යස්ථාන තමන්ගේම වාණිජ විදුලි සැපයුම් මාර්ගයන් (උදාහරණයක් ලෙස සෞර බලශක්ති පැනල, ගෑස් ටර්බයින්) සකස් කර ගැනීමට හෝ ඩීසල් ජනරේටර් භාවිතය වැඩි කිරීමට සිදුවේ. ඇමෙරිකාවේ Vantage Data Centers, වර්තමානයේ ඩීසල් ජනරේටර් හේතුවෙන් පාරිසරික හා සෞඛ්ය බලපෑම් ඇති බවට පළ වූ වාර්තාවකට විරෝධයක් දැක්වූ නිසා පරීක්ෂකයින් සමඟ ගැටුමකට ලක් වී ඇත.
PJM, වර්තමානයේ 67 මිලියන පාරිභෝගිකයින්ට සේවය කරන අතර, පසුගිය වසරේ විදුලි මිල දෙගුණයක් වඩා වැඩිවීමත්, ඒ සඳහා දත්ත මධ්යස්ථානවල පරිභෝගය ප්රධාන හේතුවක් බවත් අලෙවිකරුන් පවසයි. මේ නිසා දත්ත මධ්යස්ථාන ඉදිරි වසර තුළ ජාල පරිපාලකයන්ගේ ප්රධාන ‘ඩිමාන්ඩ් රිස්පොන්ස්’ පාර්ශවයක් බවට පත්වේ.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ දත්ත මධ්යස්ථාන කර්මාන්තය වර්ධනය වෙමින් පවතින නිසා, ඇමෙරිකාවේ මෙම නව නීතිය අපට පූර්ව අනාවැකි ලෙස සැලකිය හැක. දේශීය දත්ත මධ්යස්ථානවලට විදුලි පරිභෝගය පාලනය කිරීම, නවීන ශක්ති සම්පත් (සූර්ය, වායු) භාවිතය, සහ බ්යැක්අප් ජනරේටර් වල පරිසර ප්රතිඵල පිළිබඳ අවධානය යොමු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
- ඩිමාන්ඩ් රිස්පොන්ස් ක්රමයන් හරහා විදුලි පරිභෝගය අඩු කර, විදුලි මිල තරමට පාලනය කළ හැක.
- ස්වයං පවත්වන ශක්ති මූලාශ්ර (On‑site power) ආරම්භ කිරීම, පද්ධති විශ්වාසනීයතාවය වැඩි කරයි.
- ඩීසල් ජනරේටර් භාවිතය අඩු කර, පරිසර හිතකාමී ක්රියාමාර්ග අනුගමනය කළ හැක.
මෙම පියවරයන් තරුණ තාක්ෂණඥයන්, ව්යාපාරිකයින්, සහ අධ්යයන ආයතන සඳහා නව අවස්ථා සපයයි; ශක්ති කළමනාකරණය, පරිසර පාලනය, සහ තාක්ෂණික නවෝත්පාදන පිළිබඳ අධ්යයන කේෂ්ත්රවල ගැඹුරු ගවේෂණයක් සිදු කළ හැක.
ඉදිරියේදී, ශ්රී ලංකාවේ දත්ත මධ්යස්ථාන කර්මාන්තය විදුලි පරිභෝගය පාලනය කිරීමේ අත්දැකීම් ඇමෙරිකාවේ සිදුවූ සිදුවීම් මත පදනම් කරගනිමින්, තාරකාමය, පරිසර හිතකාමී, සහ ආර්ථික වශයෙන් සාර්ථක නවීනකරණයක් කරගත හැක.
