ඇමරිකා රක්ෂා මණ්ඩලයේ අමාත්යවරයා ස්කොට් බෙසේන්ට්, චීන AI සමාගම Moonshot පිළිබඳව නවතම අනතුරු ඇඟවීමක් කළා. ඔහු කියා සිටියේ, වයිට් හවුස් නියෝජිතයෙකු Anthropic සමාගමේ Fable මොඩලය අනිසි ලෙස "ඩිස්ටිලේට්" (distill) කර ඇතැයි චීනයේ සමාගම චෝදනා කර තිබේ නම්, සංකල්පිත දඩයක් හෝ එන්ටිටි ලිස්ට් (Entity List) එකට ඇතුළත් කිරීමේ හැකියාව තිබෙන බවයි.
මෙම චෝදනාවට පසු, බෙසේන්ට් ට්විටර් (X) හි "ඕපන් සෝර්ස් යනු ඇමරිකා බුද්ධිමත් දේපළ (IP) සඳහා අවිහාරයක් නොවේ" කියා තවත් පණිවිඩයක් පළ කළා. චීන සමාගම් රහසිගතව, ව්යාපාරික පරිමාණයේ ඩිස්ටිලේෂන් ප්රහාරයක් කර ඇත්නම්, ඒක IP තොරතුරු හොරකම් ලෙස සැලකී, නීතිමය පියවර ගත හැකි බව ඔහු අවධාරණය කළා.
ඩිස්ටිලේෂන් කියන්නේ, විශාල AI මොඩලයක් උත්පාදන කළ ප්රතිඵලයන්ගෙන් කුඩා මොඩලයක් ඉගෙන ගැනීමේ තාක්ෂණයකි. එය නීතිමය භාවිතයක් වුවත්, මූලික අයිතිය (Intellectual Property) උල්ලංඝනය කරයි නම්, නීතිමය ප්රතිඵලයක් ඇති විය හැකිය. මේ නිසා රක්ෂා මණ්ඩලය, චීන සමාගම්ගේ ඕපන් සෝර්ස් මොඩලයන්හි IP උල්ලංඝනය සොයා බලමින්, අවශ්ය නම් දඩයක් පැනවීමට සූදානම් බව ප්රකාශ කළා.
වයිට් හවුස් විද්යාව හා තාක්ෂණ ප්රතිපත්ති ප්රධානී මයිකල් ක්රටසිඔස්, Moonshot චීනයේ අඩවියෙන් ඇමරිකා AI මොඩලයන්ට විශාල පරිමාණයේ ඩිස්ටිලේෂන් කර ඇතැයි චෝදනා කළා. ඔහු කියා සිටියේ, Moonshot Nvidiaගේ "GB300" (Blackwell පරම්පරාව) සර්වර් පද්ධතිය අයත් කර, තායිලන්තයේ ඒවා භාවිතා කරමින් AI පුහුණු කර තිබෙන බවයි. GB300 සර්වර් ඇමරිකා රජය චීනයට අලෙවි කිරීමට තහනම් කර ඇති නිසා, මෙම ක්රියාකාරකම නිකුත් රජයේ නියෝග උල්ලංඝනයක් විය හැකිය.
ඇත්තටම, Moonshot සතිකාලීනව Kimi K3 නමැති "ඔපන්-වෙයිට්" මොඩලයක් නිකුත් කර තිබේ. එහි කාර්ය සාධනය ඇමරිකා AI ලාබී ආයතනවලට අභියෝගයක් වන අතර, Fable මොඩලය ජුලි 1 දින පළමු වරට පමණක් ප්රසිද්ධියට පත් වූ නිසා, K3 මුළුමනින් ඩිස්ටිලේෂන් මගින් නිර්මාණය වී තිබේද යන ප්රශ්නය පණිවිඩ වෙයි. මෙම සිදුවීම, ඇමරිකා AI තරඟයේ විශාල මුදල් අවශ්යතා සහ ආයෝජන ආකාරය ගැන ප්රශ්න ඉදිරිපත් කරයි.
මෙම ගැටළුව, ඇමරිකා-චීන තාක්ෂණික සම්බන්ධතා, AI නීතිමය පාලනය, සහ ගෝලීය AI වෙළෙඳපලේ තරඟය පිළිබඳව නව සලකුණු තබයි. රක්ෂා මණ්ඩලය, චීන සමාගම්ගේ ඕපන්-වෙයිට් AI මොඩලයන්හි IP උල්ලංඝනය පරීක්ෂා කර, අවශ්ය නම් දඩයක් පැනවීමට තීරණය කර ඇතැයි පවසයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- ශ්රී ලංකා AI ආරම්භකයන්ට – ඇමරිකා-චීන AI සටනේ නීතිමය තීරණයන්, අපේ දේශීය ආරම්භකයන්ට ආයෝජන අවස්ථා සහ නව තාක්ෂණික ප්රවේශයන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි.
- සංඛ්යාත්මක විද්යාල සිසුන්ට – AI මොඩල ඩිස්ටිලේෂන් වැනි නව තාක්ෂණික සංකල්පයන්, පාඨමාලා අන්තර්ගතයට ඇතුළත් කර, ගෝලීය තත්ත්වයේ අධ්යාපන අවස්ථා ලබා දේ.
- ව්යාපාරිකයන්ට – AI මොඩලයන්ගේ IP ආරක්ෂාව, දේශීය සමාගම්වල තොරතුරු ආරක්ෂාව, සහ නීතිමය අනුග්රහයන් ගැන අවධානය යොමු කරයි.
අවසන් වශයෙන්, ඇමෙරිකා රක්ෂා මණ්ඩලයේ මෙම අවධානය, AI තාක්ෂණයේ ගෝලීය නීතිමය පරිසරය වෙනස් කරමින්, ශ්රී ලංකාවට නව අවස්ථා සහ අභියෝග දෙකම ගෙන එයි.
