මිනෙසොටාවේ මොරීස් නගරයේ 1.65 MW පවන් ටර්බයින් එකක්, පවන් විදුලිය භාවිතා කර කාබන් රහිත "හරිත ඇමෝනියා" පොහොර නිෂ්පාදනය කරයි. මෙම පද්ධතිය, විදුලි බලය, ජල විභජනය, වායු වෙන්කිරීම යන තාක්ෂණ ත්රිත්වයක් එකට ගෙන, දිනකට එක් මීටර් ටන් පමණ හරිත ඇමෝනියා ලබා දෙයි.
මෙම පයිලට් පර්යේෂණය විශ්වවිද්යාලයීය වස්තු විද්යා අංශය විසින් නිර්මාණය කරන ලද සංකීර්ණ පාලන පද්ධතියක් මගින් පවන් ටර්බයින්ගේ විකිරණය වෙනස් වීමත් සමඟ නිරන්තරයෙන් විදුලිය ලබා දේ. එම විදුලිය ඉලෙක්ට්රෝලයිසර් වලට යොදා, ජලය වෙන් කර හයිඩ්රජන් හා ඔක්සිජන් වායු නිපදවයි. ඒ සමගම, වායු වෙන්කිරීමේ උපකරණයක් මඟින් පාරිසරික නයිට්රජන් ගෑස් සෘජුවම ලබා ගනිමින්, හයිඩ්රජන් හා නයිට්රජන් එකතු කර, උණුසුම් නැතිව කාබන් රහිත ඇමෝනියා සකස් කරයි.
ඉතිහාසයෙන් පසුගිය ශතවර්ෂයක් තිස්සේ ග්ලෝබල් කෘෂිකර්මය, හබර්-බොෂ් ක්රියාවලිය මත පදනම්ව පාරිසරික ගෑස්, පාරිභෝගික ගෑස් හෝ කල්මාන ඉන්ධන භාවිතා කරමින් ඇමෝනියා නිෂ්පාදනය කර ඇත. එය ලෝකයේ මුළු හරිත ගෑස් නිකුත් කිරීමේ 2 % කට වඩා වැඩි ප්රතිශතයක් ගෙන එයි. මිනෙසොටාවේ මේ පද්ධතිය, ඒ ආකාරයටම නොව, ඉන්ධන ආධාරයෙන් නිදහස් වීම, ආනයන පොහොර පිරිවැය අඩු කිරීම, සහ කෘෂිකර්මයට අධික කාබන් පාරිභෝගිකත්වය අවම කිරීමේ නව මාර්ගයක් පෙන්වයි.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
- ආනයන පොහොර පිරිවැය අඩුවීම: ශ්රී ලංකාව වසරකට බිලියන රුපියල් පමණ ආනයන සින්තටික් පොහොරවලට වැය කරයි. හරිත ඇමෝනියා නිෂ්පාදනයේ තාක්ෂණය දේශීයව පිහිටුවා ගතහොත්, එම පිරිවැය සැලකිල්ලට ගත හැක.
- කාර්බන් අඩු කිරීම: කෘෂිකර්මය රටේ මුළු ග්රීන්හවුස් ගෑස් නිකුත් කිරීමේ 10 % කට වඩා වැඩි කොටසක් ගන්නා අතර, හරිත පොහොර භාවිතයෙන් ඒ අගය අඩු කළ හැක.
- ව්යාපාර හා ආරම්භක සමාගම් සඳහා අවස්ථා: නවීන ඉලෙක්ට්රෝලයිසර්, වායු වෙන්කිරීමේ උපකරණ, සහ පවන් පද්ධති සැලසුම් කිරීමේ දක්ෂතා ඇති තාක්ෂණික ව්යාපාරවලට මෙය ඉහල අවස්ථාවක්.
- ආහාර ආරක්ෂාව: කාබන් රහිත පොහොර භාවිතයෙන් පෝෂක අගය රැකගෙන, කෘෂි නිෂ්පාදනය වැඩි කර, ආහාර අහිමිවීමේ අවදානම අඩු කරයි.
මෙම පරිසර හිතකාමී තාක්ෂණය, පවන් ශක්තිය, ජල විභජනය, සහ වායු වෙන්කිරීම එකට ගෙන, ලෝක කෘෂිකර්මයට නව මාර්ගයක් සපයයි. ශ්රී ලංකාවේ පරිසරය, ආර්ථිකය, හා ආහාර ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් මේ වගේ නවෝත්පාදන අනුගමනය කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
