ස්පේස්එක්ස් සමාගම නවතම ස්ටාර්ෂිප්ට් පරීක්ෂණයකින් පසු, රී-યુස් කිරීමේ අභියෝගයන් තවත් තද කරා. පසුගිය සතියේ සිදු වූ Flight 13 පසු, රොකට් එකේ උණුසුම් ආවරණය (heat shield) හොඳින් කාර්යය කර ඇති අතර, පෘථිවියට ආපසු පැමිණීමේදී පාලනය කළ පැනුමක් සහ ඉදිරියට ඉදිරිපත් වූ ලෑන්ඩිං සාර්ථක වුණා.
එහෙත්, ස්පේස්එක්ස් විසින් නිකුත් කළ ඩ්රෝන් වීඩියෝවෙන් පෙනේන්නේ, ආවරණයේ සුදු රේඛා කිහිපයක් තට්ටු අතර ඇති සීමා වලින් උණුසුම් ගෑස් ගොඩක් ඇතුළත් වීමෙන් පසු ඇති වූ තදබලය. ටයිලයන් අතර ඇති කණුළු, බිඳී යාම සහ අංශු කැඩී යාම වැනි ලක්ෂණද පෙනී යයි. මෙම තත්වය පෙන්වන්නේ, ඉදිරි වාරයක් සඳහා රොකට් එක නැවත භාවිතා කිරීමට පෙර, විශාල පරීක්ෂණ හා අලුත්වැඩියා කටයුතු අවශ්ය බවයි.
ආධාරක විශ්ලේෂකයන් වන චාර්ල්ස් කැමර්ඩා (පෙර NASA අභියාන) සහ චාර්ල්ස් මිලර් (NASA ට්රාන්සිෂන් කණ්ඩායම් හිටපු නායක) පවසන්නේ, “සම්පූර්ණ හා වේගවත් රී-યુස්” සපුරාලීමට තවත් වැඩි පියවරක් ගත යුතුය. මෙහි “සම්පූර්ණ” කියන්නේ, බූස්ටර් සහ ඉහල පළල (upper stage) දෙකම නැවත භාවිතා කිරීම, “වේගවත්” කියන්නේ ඒකක් මාස කිහිපයක් නොව, දින හෝ සති කිහිපයක් තුළම නැවත යැවීමයි. එය සිදු කිරීම සඳහා 40,000 ට වැඩි ටයිලයන් පරීක්ෂා කිරීමේ බරපතළ කාර්යය ඉවත් කළ යුතුය.
ශ්රී ලංකාවට ඇති වැදගත්කම
ශ්රී ලංකාවේ ඉංජිනේරු, තාක්ෂණ විද්යාත්මක පාඨමාලා සහ ආරම්භක ව්යාපාරිකයින්ට, ස්පේස්එක්ස්ගේ රී-યુස් තාක්ෂණයේ ගැටළුව අධ්යයනය කිරීම අගනා පළපුරුද්දක් වේ. උණුසුම් ආවරණය සඳහා සෙරමික් ටයිලයන් භාවිතය, ද්රව්ය විද්යාව, තාප විද්යාව සහ නිරීක්ෂණ තාක්ෂණයන් පිළිබඳ නව පර්යේෂණයන්ට පදනමක් සපයයි. ශ්රී ලංකාවේ සමාජ-ඉංජිනේරු වැඩසටහන්, උපාධි පර්යේෂණ හා ස්ටාට්-අප්ස් සඳහා මෙවැනි තාක්ෂණික ගැටළු විසඳීමේ අභියෝගයක් වශයෙන් ගත හැක.
අපගේ තාක්ෂණික සමාජය, රොකට් රී-યુස් ක්ෂේත්රයේ පරීක්ෂණයන්ගෙන් ලබාගත හැකි දත්ත සහ පළපුරුද්ද භාවිතා කර, දේශීය අභියෝග සඳහා නව නිර්මාණාත්මක විසඳුම් ගොඩනගා ගත හැක. එමඟින් ශ්රී ලංකාවේ ඉලෙක්ට්රොනික්, අධිවේගී ගතකරණය, හා ඉංජිනේරු අධ්යාපන ක්ෂේත්රවල නව නව පියවර ගත හැකි වේ.
අවසන් වශයෙන්, ස්පේස්එක්ස් තවත් පරීක්ෂණයක් කරමින් තිබුණත්, රී-યુස් සඳහා අවශ්ය උණුසුම් ආවරණ තාක්ෂණය තවදුරටත් “මරණ මාර්ග” ලෙස පෙනේ. එය නිවැරදිව විසඳීමට කාලය, ආධාරක හා නවෝත්පාදන අවශ්ය වේ. ලොව පුරා විද්යාත්මක සමාජයන්ගේ සහයෝගය මේ ගැටළුව විසඳීමට මූලික වේ.
